Βάρνα: «Ανοιξε μια πόρτα» και περιμένουν να δουν την Τουρκία

Το παραθαλάσσιο λιμάνι της Βάρνας της Βουλγαρίας χθες φιλοξένησε μια σημαντική σύνοδο κορυφής, στην οποία όλοι είχαν εναποθέσει την άμβλυνση των σημερινών έντονων σχέσεων μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας ενώ ταυτοχρόνως ελπίζανε να υπάρξει μια συζήτηση σε σειρά θεμάτων που χώρες-μέλη αντιμετωπίζουν εξαιτίας της Τουρκικής πολιτικής.

Αν και ειδικοί τόσο από την πλευρά της ΕΕ, όσο και της Τουρκίας, προέβλεπαν πως δεν θα έπρεπε να αναμένονται εντυπωσιακά αποτελέσματα, διατηρούσαν ελπίδες για μια συζήτηση σε χαμηλούς τόνους που θα δημιουργούσε τη βάση για περεταίρω συζητήσεις.

Οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας έχουν αποδυναμωθεί από την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία τον Ιούλιο του 2016, από τότε που η κυβέρνηση του Recep Tayip Erdogan προσπάθησε με σκληρά μέτρα να καταπνίξει κάθε εκδήλωση των αντιφρονούντων στην τουρκική κοινωνία.

Τον τελευταίο μήνα, οι σχέσεις έχουν χειροτερέψει, αφού η Τουρκία συνέλαβε δύο Έλληνες στρατιώτες στην επικράτειά της και εμπόδισε ένα ιταλικό σκάφος-γεωτρύπανο, να ερευνήσει για υδρογονάνθρακες στην Κυπριακή ΑΟΖ.

Ωστόσο, τόσο στην ΕΕ όσο και στην Τουρκία, αναγνωρίζεται η αμοιβαία εξάρτηση και η ανάγκη συνεργασίας για την αντιμετώπιση μιας σειράς προκλήσεων, από την καταπολέμηση της τρομοκρατίας έως τη διαχείριση της μετανάστευσης, την αναβάθμιση των οικονομικών εταιρικών σχέσεων, την αντιμετώπιση των αυξανόμενων απειλών ασφάλειας από τη Ρωσία και την αντιμετώπιση με την κατάσταση στη Συρία.

Η αναζωογόνηση της σταδιακής ένταξης της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων. Ωστόσο αυτό δεν φαίνεται να συνέβη.

Η διάσκεψη άφησε ερωτηματικά

Ολοκληρώθηκε η συνάντηση μεταξύ του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, του προέδορυ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν – Κλοντ Γιουνκέρ και του Τούρκου προέδρου Ρετζεπ Ταγίπ Ερντογάν, παρουσία του πρωθυπουργού της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ, στη Βάρνα της Βουλγαρίας.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ τόνισε ότι διατύπωσε τις ανησυχίες του προς τον πρόεδρο Ερντογάν για τις τρέχουσες τουρκικές ενέργειες στην ανατολική Μεσόγειο, στο Αιγαίο και αναφορικά με το ζήτημα της κράτησης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών.

«Είμαστε αλληλέγγυοι προς την Κυπριακή Δημοκρατία και στο δικαίωμα της να εκμεταλλεύεται τον φυσικό της πλούτο μέσα στην ΑΟΖ της», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, ο κ. Τουσκ εξέφρασε και την ανησυχία του για ορισμένα πράγματα τα οποία λαμβάνουν χώρα στην Άγκυρα και υπονομεύουν, όπως είπε, το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία και ένα από αυτά είναι η καλή σχέση με τις γειτονικές χώρες.

Την επανεξέταση του ζητήματος κράτησης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών που κρατούνται στην Τουρκία, ζήτησε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ, στην επίσημη συνέντευξη Τύπου, μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Ε.Ε. – Τουρκίας, στη Βάρνα.

«Ελπίζω ότι αυτό το θέμα θα τελειώσει πριν το Πάσχα, με δίκαιο τρόπο», σημείωσε ο κ. Γιουνκέρ.

Παράλληλα, ο κ. Γιουνκέρ δήλωσε ότι είναι «απαραίτητο» για την Τουρκία να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Επιπλέον, δήλωσε ότι θα ήθελε η Τουρκία να αποτελέσει έναν πραγματικό στρατηγικό εταίρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσθέτοντας ότι η Ε.Ε. και η Τουρκία χρειάζεται να έχουν έναν ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο, έχουν πολλά κοινά συμφέροντα, αλλά και κοινές προκλήσεις στις οποίες χρειάζεται να εργαστούν μαζί.

Ερντογάν: μια στο καρφί και μια στο πέταλο

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε απόψε από τη Βάρνα της Βουλγαρίας ότι συζήτησε με τους Ευρωπαίους ηγέτες τα αναγκαία βήματα που πρέπει να γίνουν προκειμένου να βελτιωθούν οι σχέσεις της Άγκυρας με την ΕΕ, ενώ αναφερόμενος στην τρομοκρατία, ότι θα συνεχίσει την καταπολέμησή της εντός και εκτός συνόρων.

Ο Ερντογάν είπε ότι ελπίζει πως Ε.Ε. – Τουρκία έχουν αφήσει πίσω τους τη δύσκολη περίοδο των κακών σχέσεων. Τόνισε ότι αναμένει από τις Βρυξέλλες στήριξη και όχι επικρίσεις, στον αγώνα του κατά της τρομοκρατίας.

Αναφερόμενος στην ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε., είπε ότι θα ήταν «μεγάλο λάθος» να μείνει η χώρα του εκτός της διεύρυνσης, ενώ αναφορικά με τις τελευταίες ενέργειες στην ανατολική Μεσόγειο, ο τούρκος πρόεδρος  δήλωσε ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να συμπεριληφθούν ισότιμα.

«Άνοιξε μια πόρτα»

Υψηλόβαθμο στέλεχος της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικών Σχέσεψν, υποστήριξε χθες αργά το βράδι μιλώντας στις simeioseis, ότι αυτό που είδαμε χθες στη Βάρνα, «είναι το άνοιγμα ενός παράθυρου από τον Ερντογάν χωρίς καμιά βεβαιότητα όμως για το πότε θα το ξανακλείσει».

Η ερμηνεία που δίνουν ευρωπαίοι αναλυτές είναι πως ο Ταγίπ Ερντογάν γνωρίζει πως οι κινήσεις του τόσο με τη Ρωσία όσο και με τις ΗΠΑ έχουν φτάσει σε ένα σημείο που θα πρέπει να κάνει επιλογές με κόστος κι έτσι επιχείρησε να ξαναβρεί τον «τρίτο δρόμο» μέσω της ΕΕ.

Για τον Ερντογάν, η στροφή στην ΕΕ ελπίζει πως θα του δώσει μια ευκαιρία ανάμεσα στα αστικά στρώματα της δυτικής Τουρκίας, που σήμερα θεωρούνται πολιτικά αντίπαλοί του. Το πρόβλημά του, όσο και της ΕΕ, είναι πόσο μπορεί να κάνει βήματα φιλό-ευρωπαϊκού χαρακτήρα διατηρώντας την «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» και επεμβαίνοντας στρατιωτικά στη Συρία.

Η ΕΕ, φυσικά του έδωσε τα υπόλοιπο των 3 δις που συμφωνήθηκαν, συμφώνησε πως θα πρέπει να υπάρξει μια διεργασία στη βάση των νέων πραγματικοτήτων που η μεταναστευτική κρίση διαμορφώνει στο Αιγαίο, δεν διατύπωσε απόλυτα αρνητική γνώμη για την τουρκική πολιτική βίαιης επιστροφής εκατοντάδων χιλιάδων σύρων στην εμπόλεμη Συρία και άφησε ανοιχτό, χωρίς υποσχέσεις, το ζήτημα της χρηματοδότησης ορισμένων έργων που ο Ερντογάν επιζητεί.

Οι κύριοι Τουσκ και Γιουνκέρ, αρνήθηκαν να μπουν στη συζήτηση για τη δράση των Γκιουλενιστών στην Ευρώπη λέγοντας πως αυτά είναι ζητήματα «εθνικών πολιτικών» και αποδέχθηκαν την προοπτική να κληθεί ο κ. Ερντογάν το φθινόπωρο, σε μια Διάσκεψη Κορυφής, κάτι που ο τούρκος πρόεδρος «χρειάζεται» για την προεκλογική εκστρατεία του.

Η Ελλάδα στη Βάρνα

Η Επανάληψη των θέσεων της Συνόδου στη Βάρνα και απ’ ευθείας στον Ταγίπ Ερντογάν, έδειξε πως η ΕΕ δεν έκανε μια πράξη «καλής θέλησης» απέναντι σε δυο μέλη της αλλά για πρώτη φορά εφαρμόζει μια πολιτική αλληλεγγύης σε μέλη της που δέχονται εξωτερικές πιέσεις και απειλές.

Εναπόκειται φυσικά στην ηγεσία της Ελλάδας και της Κύπρου το πώς θα χειριστούν από τούδε και πέρα την κρίση στις σχέσεις με την Τουρκία, μετρώντας σε ποιο βαθμό μπορεί η Ευρωπαϊκή πολιτική να μεταβάλλει την πραγματικότητα στο πεδίο.

Please follow and like us: