Η Αφρικανική πολιτική της Άγκυρας δείχνει τους στόχους της

Τον επόμενο μήνα αναμένεται ότι η Τουρκία θα ανοίξει τη μεγαλύτερη υπερπόντια στρατιωτική της βάση στην Αφρική. Ο μεγαλύτερος αριθμός Τούρκων διπλωματών, υπηρετεί στην Αφρική. Η εθνική της αεροπορική εταιρεία πετά σε περισσότερους προορισμούς στην Αφρική, από οποιονδήποτε άλλο διεθνή αερομεταφορέα.

Η Αφρική, είναι εμφανές αποτελεί «στόχο» για την Άγκυρα προκειμένου να προσεταιριστεί χώρες, μικρές, αδύναμες, μουσουλμανικές (αν κι όχι απαραίτητα) στις οποίες να μπορεί να προσφέρει στρατιωτική και οικονομική βοήθεια και ν’ αυξήσεις τις εξαγωγές της και κυρίως, την επιρροή της.

Η Αφρική για την κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) της Τουρκίας αντιπροσωπεύει αναξιοποίητες οικονομικές ευκαιρίες και επιστροφή σε εδάφη που κάποτε ήταν υπό αυτοκρατορική κυριαρχία της ή την επιρροή της.

Η κυβέρνηση στην Άγκυρα ήταν αποφασισμένη να εδραιώσει μια θέση στην Αφρική, αφού παρακολούθησε τους παγκόσμιους οικονομικούς αντιπάλους. Η Κίνα και η Ινδία στοχεύουν αφρικανικές αγορές εδώ και χρόνια.

Τα αρχικός σχεδιασμός για την διείσδυση της Τουρκίας στην Αφρική, έχει μεταβληθεί σε επείγουσα ανάγκη καθώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που γρήγορα γίνονται κύριοι περιφερειακοί εχθροί της Άγκυρας, αυξάνουν τη δική τους στρατιωτική παρουσία στην ήπειρο. Τα ΗΑΕ χτίζουν μια σειρά στρατιωτικών βάσεων στην Αφρική για να διευρύνουν την περιφερειακή εμβέλειά τους.

Παρόλο που η πρωτεύουσα εστίαση των ΗΑΕ φαίνεται να είναι η βόρεια Αφρική – ειδικά η Λιβύη, όπου υποστηρίζει στρατιωτικά και οικονομικά τον απεσταλμένο στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ – η συμμαχία της με την Αίγυπτο, μέλος της Αφρικανικής Ένωσης θα μπορούσε να υπονομεύσει τις τουρκικές προσπάθειες σε όλη την ήπειρο.

Το ανανεωμένο ενδιαφέρον της Τουρκίας στην Αφρική άρχισε το 2005 και μέχρι το 2008 ξεκίνησε μια διπλωματική προσπάθεια. Η Άγκυρα αύξησε σταδιακά τον αριθμό των διπλωματικών αντιπροσωπειών της στην ήπειρο σε 39. Ο αριθμός των αφρικανικών διπλωματικών αποστολών στην Τουρκία αυξήθηκε επίσης από οκτώ, σε 33.

Ο Αχμέτ Καβάς, πρώην Τούρκος πρεσβευτής στη Δημοκρατία του Τσαντ και σύμβουλος του πρωθυπουργού για τις αφρικανικές υποθέσεις, δήλωσε πρόσφατα, ότι η παρουσία της Τουρκίας στην Αφρική έχει νόημα περισσότερο από αυτήν οιασδήποτε άλλης χώρας.

«Αν σκεφτήκατε κάποια χώρα που θα έπρεπε να είναι παρούσα στην Αφρική, αυτή η χώρα θα ήταν Τουρκία», δήλωσε ο Κάβας. «Η ανωμαλία ήταν ο 20ός αιώνας όταν ήμασταν σε μεγάλο βαθμό απόντες από την ήπειρο και οι δυτικοευρωπαίοι παρενέβησαν».

Η πύλη της Τουρκίας

Για την Τουρκία, η Σομαλία παραμένει η κύρια πύλη της προς την Αφρική.

Η Άγκυρα δραστηριοποιείται στρατιωτικά στη Σομαλία από το 2009, όταν εντάχθηκε στην πολυεθνική ομάδα καταπολέμησης της πειρατείας από τις ακτές της Σομαλίας.

Αυτό ήταν το βήμα για την Τουρκία να επιδιώξει μια διμερή συμφωνία για να χτίσει τη δική της στρατιωτική βάση στη χώρα.

Στις 3 Αυγούστου, ο υπουργός Άμυνας Αμπντουλάσχιρ Αμπντουλάι Μοχάμεντ ανακοίνωσε ότι οι εργασίες για την τουρκική βάση στρατιωτικής εκπαίδευσης στο Μογκαντίσου, ολοκληρώθηκαν μετά από δύο χρόνια και θα δραστηριοποιηθούν από τον Σεπτέμβριο.

Η εγκατάσταση είναι το μεγαλύτερο υπερπόντιο στρατόπεδο της Τουρκίας και έχει την ικανότητα να εκπαιδεύει περισσότερους από 1.500 στρατιώτες τη φορά.

Περισσότεροι από 200 Τούρκοι στρατιωτικοί θα βρεθούν στο κέντρο για να εκπαιδεύσουν τις ένοπλες δυνάμεις της Σομαλίας και να παράσχουν ασφάλεια, σύμφωνα με την τουρκική αποστολή στη Σομαλία.

Το κτίριο της νέας διπλωματικής αποστολής στο Μογκαντίσου ολοκληρώθηκε πέρυσι και στεγάζει τη μεγαλύτερη διπλωματική αντιπροσωπεία της Τουρκίας (φωτο)

Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είναι ένας από τους πιο συχνούς επισκέπτες στη Σομαλία παρά την επισφαλή κατάσταση ασφαλείας. Έχει επισκεφθεί τη χώρα τρεις φορές από το 2011.

Η τελευταία επίσκεψη το 2016 ήταν μόλις λίγες ώρες μετά την έκρηξη μιας βόμβας σε ένα ξενοδοχείο στο Μογκαντίσου που συχνάζουν αλλοδαποί κι αποδόθηκε στην ακραία Ισλαμιστική ομάδα που δρα λίγα χιλιόμετρα νότια του Μογκαντίσου..

Ο Γιασίν Ακτάι, πολιτικός του AKP και πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του κόμματος, δήλωσε στα MEE ότι ενώ η Τουρκία έχει επενδύσει πολλά στη Σομαλία, δεν χρειάζεται να είναι η μόνη πύλη στην Αφρική και πρότεινε αντίστοιχο σχέδιο επέκτασης των σχέσεων με χώρες όπως το Σουδάν και η Τυνησία .

«Γιατί να έχουμε μια μόνο πύλη σε μια τόσο μεγάλη ήπειρο; χώρες όπως το Σουδάν και η Τυνησία με τις οποίες έχουμε καλούς δεσμούς μπορεί να αποτελέσουν και άλλα σημεία εισόδου για μας», δήλωσε ο Ακτάι..

Στη χώρα του Γκιουλέν

Όταν η κυβέρνηση του ΑΚΡ άρχισε να ενδιαφέρεται για την Αφρική το 2005, βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στη «χαμηλή διπλωματία» για να δημιουργήσει μόχλευση στην Αφρική, ιδιαίτερα στην ανατολική και νότια Αφρική.

Το βασικό εργαλείο στο οποίο βασίστηκε αυτή η μαλακή προβολή της εξουσίας ήταν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα του Φετουλάχ Γκιουλέν (όπως ήδη από το 2002 είχε αρχίσει να κάνει στις χώρες της Κεντρικής Ασίας).

Οι τουρκικές αρχές όμως κατηγορούν του Γκιουλέν για προδοσία θεωρώντας τον υπεύθυνο για το αποτυχημένο πραξικόπημα του περυσινού Ιουλίου.

Ωστόσο, το κίνημα Γκιουλέν είναι εξαιρετικά εδραιωμένο σε αφρικανικές χώρες όπως η Τανζανία, η Κένυα, η Μοζαμβίκη και η Νότια Αφρική αλλά και η Σομαλία όπου η Άγκυρα πιέζει για διώξεις Γκιουλενιστών, την τοπική κυβέρνηση.

Η Άγκυρα αναγκάστηκε να καταφύγει σε ένα μείγμα δωροδοκίας και απειλών, προκειμένου να πεισθούν διάφορες αφρικανικές κυβερνήσεις για να κλείσουν τα σχολεία που χρηματοδοτούνται από τον Γκιουλέν και την οργάνωσή του.

Αυτή η πίεση να τεθούν εκτός λειτουργίας ότι παρουσιαζόταν σαν «θεσμοί» από την Άγκυρας, ως πέρυσι,, μαζί με την όχι ιδιαίτερα πειστική αιτιολογία ότι το Κίνημα Γκιουλέν, που αφορά αποκλειστικά το Τουρκικό κράτος και το ΑΚΡ, αποτελεί απειλή για τις χώρες αυτές, έχει καταστρέψει την αξιοπιστία της Άγκυρας στις χώρες αυτές.

Η Άγκυρα προσπαθεί τώρα να αντιμετωπίσει αυτό το φαινόμενο, αυξάνοντας την παρουσία εκείνων των φορέων, που έχουν εγκριθεί από την κυβέρνηση Ερντογάν, στην Αφρική, τόσο για την παροχή βοήθειας όσο και για την εκπαίδευση.

Μια πρωτοβουλία ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα στην Άγκυρα για να ενθαρρύνει τους Τούρκους εθελοντές να συμμετάσχουν σε προγράμματα βοήθειας και ανάπτυξης σε 18 αφρικανικές χώρες, μια νέα τουρκική «ιδέα» βασιζόμενη στο Αμερικάνικο πρόγραμμα εθελοντισμού που είχαν εγκαινιάσει οι ΗΠΑ επί Τζ.Φ. Κέννεντι.

Ένα σημάδι της σημασίας που δίνει η κυβέρνηση για την αύξηση της παρουσίας της στην Αφρική, ήταν ορατή από εκείνους που συμμετείχαν στην εκδήλωση. Περιλάμβαναν έναν Τούρκο αναπληρωτή πρωθυπουργό, τον επικεφαλής του αναπτυξιακού οργανισμού της Τουρκίας και τον γιο του Ερντογάν, Μπιλάλ, ο οποίος ηγείται διάφορων σημερινών συμβουλίων και εταιριών.

Τα τουρκικά πανεπιστήμια παρέχουν επίσης περισσότερες υποτροφίες σε Αφρικανούς φοιτητές. Η ελπίδα είναι ότι στο μέλλον θα ωφελήσει την Τουρκία, όταν αυτοί οι σπουδαστές φτάσουν σε θέσεις επιρροής στις χώρες τους.

Σύμφωνα με τον Κάβα, ο οποίος σήμερα υπηρετεί ως αναπληρωτής πρόεδρος στο Ordaf, ένα τουρκικό think-tank που επικεντρώνεται στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή, οι αφρικανικές χώρες γνωρίζουν πολύ καλά τους κινδύνους που δημιουργούν οι Γκιουλενιστές και δρουν γρήγορα για να τους εκδιώξουν από τις χώρες τους.

«Έχουν 33 διπλωματικές αντιπροσωπείες στην Άγκυρα και γνωρίζουν καλά τις τουρκικές ευαισθησίες. Ναι, η εκπαίδευση είναι σημαντική και στην ιδανική περίπτωση δεν θέλουν να την διαταράξουν, αλλά γνωρίζουν τον ακραίο κίνδυνο που θέτουν οι Γκιουλενιστές», δήλωσε ο Κάβας.

Η ΕΕ «βίαια» επιστρέφει τους Αφρικανούς μετανάστες

Η Turkish Airlines, η εταιρεία «σημαία» της χώρας, διαδραμάτισε τεράστιο ρόλο στην ενίσχυση της επέκτασης της Τουρκίας στην Αφρική.

Η αεροπορική εταιρεία πετά σε 51 προορισμούς στην ηπειρωτική Ευρώπη, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη διεθνή αεροπορική εταιρεία.

Αλλά υπήρξε και μια σκοτεινή πλευρά σε αυτό το τεράστιο αφρικανικό δίκτυο.

Η ΕΕ έχει σιωπηρά χρησιμοποίησε τις πτήσεις της Turkish Airlines για να επιστρέψει βίαια αφρικανικούς μετανάστες.

Οι αναγκαστικές επιστροφές πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της συμφωνίας επανεισδοχής, που υπογράφηκε μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας το 2013, στο πλαίσιο της συμφωνίας μετανάστευσης.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας επανεισδοχής, η ΕΕ μπορεί να στείλει όλους τους μη εξουσιοδοτημένους μετανάστες πίσω στην Τουρκία, για απέλαση στις χώρες καταγωγής τους.

Το τμήμα επανεισδοχής της συμφωνίας μετανάστευσης, κινδυνεύει μετά την απομάκρυνση της ΕΕ, από την υπόσχεση της ελεύθερης θεώρησης της ΕΕ για τους Τούρκους πολίτες, που αποτελούσε το αντάλλαγμα.

Η κυβέρνηση της Άγκυρας είναι αποφασισμένη να μην χάσει τίποτα περισσότερο όσον αφορά τη στρατιωτική θέση της σε περιφερειακούς αντιπάλους και οικονομικά προς παγκόσμιους αντιπάλους σε εδάφη που κάποτε ήταν κάτω από τη βασιλεία της ή την επιρροή της.

Η επιτυχία στην Αφρική διασφαλίζει επίσης ότι το AKP θα έχει να παρουσιάσει μια επιτυχημένη πολιτική, και με πολλές υποσχέσεις για το μέλλον, για εγχώρια κατανάλωση έχοντας μπροστά του τις κρίσιμες εκλογές, προγραμματισμένες για το 2019.

Και για τον Κάβα, θεωρεί ότι είναι ιστορική ευθύνη της Τουρκίας να βρίσκεται στην Αφρική.

«Η Τουρκία έχει μια αρχαία και στενή σχέση με την ηπειρωτική χώρα που διατηρήθηκε πάνω από χίλια χρόνια, με την παρουσία μας να εκτείνεται σε όλη τη διαδρομή από τη βόρεια Αφρική μέχρι τη σύγχρονη Κένυα.

Please follow and like us: